ÇİMENTO FABRİKASINA RUHSAT VEREN MENTEŞE BELEDİYESİNE TEPKİLER BÜYÜYOR

RUHSAT VEREN MENTEŞE BELEDİYESİNE TEPKİLER BÜYÜYOR.  

Menteşe Belediyesi tarafından Bayır Mahallesi’ne yapılacak çimento fabrikasına ruhsat verilmesinin ardından başlayan tepkiler tüm hızıyla devam ediyor.

Muğla Çevre Platformu (MUÇEP) Menteşe Meclisi, Menteşe Belediye Binası önünde Bayır Mahallesinde yapılması planlanan ve birçok kesim tarafından risk yaratacağı nedeniyle tepki toplayan Çimento Fabrikası projesine Menteşe Belediyesi’nce verilen yapı ruhsatının iptali için dilekçe eylemi ve basın açıklaması gerçekleştirdi.

Grup adına Menteşe Belediye Başkanlığı önünde basın açıklamasını MUÇEP Menteşe Meclisi Basın Sözcüsü Mustafa Tuncaelli gerçekleştirdi.

Tuncaelli ; “çimento fabrikasının yapılacak alan tarım alanları ile zeytinliklere yakın Yatağan’a bağlı Deştin Mahallesi ile Menteşe’ye bağlı Bayır Mahallesi ortak sınırında Tekağaç sırtı mevkiinde, etrafında yerleşim yerleri, bağ, bahçe, zeytinlik alanlar, tarım alanları, dere ve baraj gibi su kaynakları bulunan ve tamamen orman alanı içerisinde kalan ve hiçbir şekilde bir sanayi tesisi kurmak için uygun olmayan bir yer. 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planında ve 1/15.000 ölçekli mevzi nazım imar planı ile sanayi alanı olarak işaretlenmiştir. Buna istinaden 1/5000 ölçekli ve 1/1000 ölçekli planlar çimentocu şirketin dava açması ve kazanması nedeniyle belediye tarafından tekrar Entegre Çimento Fabrikası alanı olarak tanımlamak zorunda kalmıştır. Çimentocu firmanın hukuka aykırı olarak ÇED olumlu raporu alması da eklenince Menteşe Belediyesi çimentocu firmanın ruhsat baskısı altında kalmıştır. Ruhsat verilmeden önce Menteşe Kent Konseyi, Deştin Çevre Platformu ve MUÇEP Menteşe Meclisi olarak 25 Aralık 2021 tarihinde yaptığımız ortak basın açıklamasında, hem hukuka aykırı yürütülen ÇED süreci ve hem de tesisin doğaya ve tüm canlılara vereceği zararlar konusunda dikkat çekmeye çalışılmış, çimentocu şirket tarafında güncel, bilimsel verilere uygun yeni bir ÇED (Çevresel Etki Değerlendirme raporu) ve SED ( Sağlık Etki Değerlendirme raporu) hazırlanmadan yapı ruhsatı verilmemesini talep etmiştik. Bütün bu açıklamalarımıza rağmen, Muğla Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından yapılan yapı ruhsat başvurusu üzerine Menteşe Belediyesi Yapı Kontrol Müdürlüğü tarafından 29.12.2021 tarihinde Entegre Çimento Fabrikası’na Bayır Mahallesi 110 ada 4 parselde 472/21 ruhsat numarası ile yapı ruhsatı verildiğini öğrenmiş bulunuyoruz.

Ancak Menteşe Belediye Başkanlığı, yapı ruhsatı verme gerekçesi olarak Çimentocu firmanın ÇED (Çevresel Etki Değerlendirmesi) olumlu raporu almış olmasını, TMMOB meslek odalarından projelerin onaylanmasını ve ayrıca belediye onaylamasa bile bakanlık tarafından onaylanacağını gerekçe olarak göstermiştir.

Verilen dilekçe de, “Menteşe Belediyesi Yapı Kontrol Müdürlüğü tarafından, 472/21 ruhsat numarası ile verilen Yapı Ruhsatı’nın, çevrenin, doğanın ve tüm canlıların korunması için iptal edilmesini, Entegre Çimento Fabrikası için farklı bir firma tarafından günümüz koşullarına uygun, bilimsel verilerin ışığında yeni bir ÇED ve SED yapılmasını talep ediyoruz” denildi.

Muğla’nın Yatağan İlçesi’ne bağlı Deştin Mahallesi ile Menteşe İlçesi’ne bağlı Bayır Mahallesi arasına özel bir firma tarafından kurulmak istenen Çimento Fabrikası’na ilk olarak Deştin Köyü sakinleri fabrikanın yapılacağı alanda sivil toplum kuruluşlarının da desteği ile bir eylem yapmış ve bölgede fabrika istemediklerini açıklamışlardı. Geçtiğimiz günlerde de Muğla Kent Konseyi, Muğla Çevre Platformu (MUÇEP) Menteşe Meclisi ve çeşitli sivil toplum kuruluşları Menteşe Sınırsızlık Meydanı’nda bir eylem yaparak fabrikaya karşı olduklarını ortaya koymuşlardı.

Daha sonra Çimento Fabrikası’na, Menteşe Belediyesi tarafından ruhsat verildiği söylemlerine Menteşe Belediye Başkanı Bahattin Gümüş, “Bütün izinler yapılmış, ÇED’den geçmiş, bütün mühendis odalarından da vizesi yapılmış. Ben de bu ruhsatı 2 ay içinde vermek zorundayım. Ben vermesem zaten bakanlık veriyor” ifadelerini kullanmıştı.

Gümüş’ün bu ifadelerinin ardından Muğla Mimarlar Odası ve Makine Mühendisleri Odası’ndan da açıklama gelmişti.

Yaşanan bu gelişmeler üzerine çevreciler, MUÇEP Menteşe Meclisi öncülüğünde bugün Menteşe Belediyesi önüne giderek ruhsatın iptal edilmesi için dilekçe verdiler.

ÇED ve dava süreçlerinin ayrıntılı anlatıldığı dilekçe de şu ifadeler kullanıldı:

“Menteşe Belediyesi Yapı Kontrol Müdürlüğü tarafından 472/21 ruhsat numarası ile verilen Yapı Ruhsatı’nın, çevrenin, doğanın ve tüm canlıların korunması için iptal edilmesini, Entegre Çimento Fabrikası için farklı bir firma tarafından günümüz koşullarına uygun, bilimsel verilerin ışığında yeni bir ÇED ve SED yapılmasını talep ediyoruz.”

Yaklaşık 30 kişinin Menteşe Belediyesi’ne dilekçe vermesi sonrası belediye binası önünde basın açıklaması yapan MUÇEP Menteşe Meclisi Sözcüsü Mustafa Tuncaelli, şunları söyledi:

“Dilekçemizde de ayrıntılarını belirttiğimiz gibi firmanın gerçekte bir ÇED olumlu raporu yoktur. Deştin köylülerin açtığı dava sonucu bu rapor iptal edilmiştir. Dava devam ederken firma isim değişikliği yapıp aynı raporu yeni bir ÇED raporuymuş gibi Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na onaylatmış, durumdan haberi olmayan Deştin köylülerinin bu ikinci rapora dava açamaması sonucu bu rapor kesinleşmiştir. Bahsedilen ÇED olumlu raporu budur. İşte bu yüzden de hiç de olumlu bir rapor değildir.

İleri sürülen diğer bir gerekçe ise meslek odaları tarafından projenin onaylanmış olmasıdır. Hem Mimarlar Odası Muğla Şubesi’nin yaptığı açıklama, hem de Muğla Makina Mühendisleri Odası başkanının açıklaması bu konunun da söylendiği gibi olmadığını ortaya koymaktadır. Mimarlar Odası Muğla Şubesi Mesleki Denetimde Çevresel Etki Değerlendirilmesi Çekince Raporu’nda ‘raporda belirtiğimiz hususlar dikkate alınmaksızın söz konusu projenin uygulanması durumunda, çevresel etkileri bakımından giderilmesi olanaksız olumsuzluklar yaratacağı kanaatine varılmıştır ve 2011 yılı verilerine göre yapılmış bir ÇED raporunun, günümüz koşullarında değişen mevzuatlar da göz önüne alındığı zaman yeterli olması mümkün değildir’ diyerek yetkilileri uyarmıştır. Muğla Makina Mühendisleri Odası da belediye ile aralarında protokol olmasına rağmen projenin kendilerine ulaşmadığını, Denizli şubeye onaylatıldığını ama onaylatılanın sadece sıhhi tesisatla ilgili olduğunu, fabrikanın prosesiyle ilgili verileri içermediğini dile getirmiştir. Özetle hem Mimarlar Odası’nın ciddiye alınması gereken çekinceleri, hem Muğla Makina Mühendisleri Odası’nın eleştirileri, ruhsat verilirken dikkate alınmamıştır.

Menteşe Belediye Başkanımızın ileri sürdüğü ‘ben onaylamasam, bakanlık onaylayacaktı’ gerekçesini de hiçbir şekilde haklı bulmuyoruz. Belediyelerin direndiği projelerde bakanlığın devreye girip onayladığı doğrudur ama böyle bir gerekçe çevrenin korunması, iyileştirmesi ve kirliliğin önlenmesinde birinci derecede sorumlu olan yerel yönetimlerin üzerine düşenin yapmamasının bir gerekçesi olamaz.

Çimento Fabrikası kirletici bir tesistir, kullandığı teknolojiye bağlı olarak az kirleteni vardır, çok kirleteni vardır ama kirletmeyen bir çimento üretimi yoktur. Şu anki hava kalitesi emisyon verileri bile termik santrallardan kaynaklı olarak limitlerin üstünde olan bir yerde yeni bir kirletici tesisin onaylanması kabul edilemez.

Yukarıda belirtilen gerekçelerin ışığında Menteşe Belediyesi Yapı Kontrol Müdürlüğü tarafından 472/21 ruhsat numarası ile 29.12.2021 tarihinde verilen Yapı Ruhsatı’nın, çevrenin, doğanın ve tüm canlıların korunması için iptal edilmesini, Entegre Çimento Fabrikası için farklı bir firma –ama paravan firma olmayan- tarafından günümüz koşullarına uygun, bilimsel verilerin ışığında yeni bir ÇED ve SED süreçlerinin başlatılmasını talep ediyoruz.”