ZEYTİNYAĞI İHRACATINDA YÜZDE 62’LİK KAYIP

İYİ Parti Muğla Milletvekili Prof. Dr. Metin Ergun, Türkiye’nin zeytin ve zeytinyağı sektöründe yaşanan ihracat kaybını Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı.

Ergun, Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın yanıtlaması istemiyle verdiği yazılı soru önergesinde, zeytinyağı ihracatındaki sert gerilemenin nedenlerinin ve sektöre yönelik alınan tedbirlerin açıklanmasını istedi.

Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği verilerine göre, 1 Kasım 2025-31 Ağustos 2026 döneminde zeytinyağı ihracatı miktar bazında yüzde 62, değer bazında ise yüzde 59 azaldı.

Geçen sezonun aynı döneminde 46 bin 526 ton zeytinyağı ihracatı karşılığında 231,6 milyon dolar gelir elde edilirken, bu sezon ihracat 17 bin 721 tona, gelir ise 96 milyon dolara geriledi.

Ergun, ihracat miktarındaki düşüşün özellikle dökme ve ambalajlı ürünlerde belirginleştiğine dikkat çekerek, dökme zeytinyağı ihracatındaki kaybın yüzde 73’e, ambalajlı ihracattaki kaybın ise yüzde 50’ye ulaştığını belirtti.

Ortalama ihracat fiyatının kilogram başına 4,98 dolardan 5,42 dolara yükselmesine rağmen ihracat miktarının üçte bir seviyesine gerilemesinin, sektörün yalnızca fiyat değil, pazar ve rekabet gücü sorunlarıyla da karşı karşıya olduğunu gösterdiğini ifade etti.

ABD PAZARINDA YENİ VERGİ BASKISI

 Ergun, sektörün en önemli ihracat pazarlarından ABD’de Türkiye menşeli zeytin ve zeytinyağı ürünlerine yüzde 12,5 oranında ek tarife uygulanmasının ihracatçı üzerindeki baskıyı daha da artırdığına dikkat çekti.

Sektör temsilcilerinin açıklamalarına göre ABD’nin uygulaması Türkiye’yi bazı rakip ülkelere kıyasla dezavantajlı konuma getirirken, AB ürünlerinde vergi yükünün yüzde 10 seviyesinde kalması ve Tunus’un ek tarifeden muaf tutulması rekabet koşulları açısından tartışma yarattı.

Ergun, soru önergesinde Ticaret Bakanlığı’na şu soruları yöneltti:

* Zeytinyağı ihracatındaki yüzde 62’lik düşüşün nedenleri konusunda Bakanlık tarafından herhangi bir çalışma yapıldı mı?

* Üretici ve ihracatçıları desteklemek amacıyla hangi somut tedbirler alındı?

* Markalı ve yüksek katma değerli zeytinyağı ihracatını artırmak için hangi destek ve teşvikler uygulanıyor?

* ABD’nin yüzde 12,5’lik ek tarifesinin kaldırılması veya yeniden değerlendirilmesi için hangi diplomatik ve ticari girişimler yapıldı?

* Türk ihracatçısının rakip ülkeler karşısındaki rekabet gücünü korumak için hangi somut adımlar atılıyor?

* Artan girdi maliyetleri, finansmana erişim sorunları ve dış ticaret politikalarındaki belirsizliklere karşı hangi çalışmalar yürütülüyor?

“ÜRETİCİNİN EMEĞİ, İHRACATÇININ PAZARI KORUNMALI”

Prof. Dr. Metin Ergun, zeytin ve zeytinyağı sektörünün Türkiye için yalnızca bir tarımsal üretim alanı değil, aynı zamanda önemli bir ihracat kalemi olduğunu belirterek, ihracattaki daralmanın nedenlerinin açık biçimde ortaya konulması gerektiğini vurguladı.

Ergun, “Türkiye üretebiliyor. Ancak üreticimizin emeğinin karşılığını alabilmesi ve ihracatçımızın dünya pazarlarında rekabet edebilmesi için öngörülebilir ve etkili politikalara ihtiyaç var.” değerlendirmesinde bulundu.

Ergun, özellikle ABD pazarındaki ek tarife konusunda Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülen girişimlerin kamuoyuna açıklanmasını ve sektörün rekabet gücünü koruyacak kalıcı tedbirlerin hayata geçirilmesini istedi.

KAZIM TOKUÇ