Milletvekili Derici  “Sit  alanlarının Statüsü düşürülerek İmara açılıyor “

CHP Muğla Milletvekili Süreyya Öneş Derici yaptığı yazılı açıklamada ;“Son yıllarda, ülkemizin tarih ve doğa mirasını korumakla yükümlü olan kurumların, tersine bir yaklaşım benimsediği ve koruma altındaki sit alanlarının statüsünün düşürülerek imara açılmasına olanak tanındığı görülmektedir. Özellikle, tarihi ve kültürel değeri tescillenmiş alanların “3. derece sit” statüsüne düşürülmesi suretiyle imara açılması, telafisi imkânsız zararları beraberinde getirmektedir. Türkiye, UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde ve Dünya Mirası Geçici Listesi’nde çok sayıda kültürel ve doğal varlığa sahiptir. Ancak, son yıllarda alınan kararlar ve mevzuat değişiklikleri, bu varlıkların geleceğini tehdit etmektedir.

Muğla’daki Iasos ve Knidos Antik Kentleri, Antalya’daki Myra, Rize Çamlıhemşin Fırtına Vadisi ve Perge gibi pek çok tarihi alan, rant odaklı politikaların tehdidi altındadır. Dahası, Bodrum Göl Mahallesi, Datça Murdala Mevkii ve Kissebükü gibi sit alanlarının korunması için yurttaşlar ve yerel yönetimlerin açtığı davalar ve kazanılan mahkeme kararları dahi göz ardı edilerek yeni statü değişiklikleri yapılmaktadır.

Muğla Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından alınan kararlar, mahkemeler tarafından hukuka aykırı bulunarak iptal edilmesine rağmen, bu kararlar tekrar tekrar gündeme getirilmekte ve sit alanları rant baskısı altına alınmaktadır. Özellikle, Bodrum Göl Mahallesi’nde mahkeme kararlarıyla korunması gereken 1. derece arkeolojik sit alanlarının 3. dereceye düşürülerek yapılaşmaya açılması şüphe uyandırıcıdır.

Bodrum, Datça ve diğer turistik bölgelerde, özellikle sahil şeridinde bulunan tarihi ve doğal sit alanlarında benzer uygulamalar hız kazanmış ve yüksek yargı organlarının iptal kararlarına rağmen statüleri değiştirilmektedir. Mahkemeler tarafından iptal edilen planlar, farklı adlar bulunarak ve hukukun arkasından dolanarak tekrar gündeme getirilmektedir.

Bilim insanları, bu alanlarda yapılan statü değişikliklerinin sadece tarihsel ve arkeolojik değerleri değil, aynı zamanda ekolojik dengeleri de yok ettiğini vurgulamaktadır. Knidos’taki kazılar, antik ticaret yolları ve flora-fauna ilişkisini gözler önüne sererken, Latmos ve Myra gibi alanlarda yapılan kazılarda, doğal kaynakların nasıl kullandığına dair kritik bilgiler de bulunmaktadır. Bu alanlarda yaşanan imar hareketleri, sadece tarihi eserleri yok etmekle kalmamakta, aynı zamanda bilimsel verilerin gelecek nesillere ulaşmasını da engellemektedir.

Bu nedenlerle, son iki yıl içerisinde Türkiye genelinde, hangi sit alanlarının statüsünün düşürüldüğü, bu değişikliklerin hangi gerekçelerle yapıldığı, ilgili kararların bilimsel dayanaklarının olup olmadığı ve yapılaşmanın buralardaki ekosistem ve arkeolojik miras üzerindeki etkilerinin araştırılması gerekmektedir. TBMM’nin, bu rant odaklı politikalara dur demesi, tarihi ve doğal alanlarımızı bilimsel kriterler ışığında koruyacak yasal ve idari tedbirleri alması şarttır.

Bu nedenle, Anayasa’nın 98’inci, TBMM İçtüzüğünün 104 ve 105’inci maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz” denildi ..

KAZIM TOKUÇ