Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde doktorlar, tiroid sintigrafisi çeken teknisyenlerin hastalara yüksek dozda radyoaktif madde verdiğini tespit etti. Teknisyenlerin, işten erken çıkmak için yüksek dozda radyoaktif madde verdiği iddia ediliyor. Buna karşın nükleer tıp hizmeti alınan şirkete yeniden ihale verildi.

Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nükleer Tıp Merkezi 27 Ekim 2023’te açıldı.

Skandal, Birlik Sağlık Sen Muğla İl Başkanı Abdullah Gül’ün Muğla Cumhuriyet Başsavcılığı’na yaptığı suç duyurusu ile ortaya çıktı. Abdullah Gül, Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde görevli doktorların, tutanaklarını, inceleme sonuçlarını ve Sağlık Bakanlığı müfettişinin incelemesi sonucu hazırlanan raporu savcılığa sundu.

Baştan anlatalım…

Sintigrafi, kişilere düşük miktarda radyoaktif madde verilerek organların, kemiklerin, damarların ve dokuların incelenmesini sağlayan ileri bir tetkik. Bu yöntemle radyoaktif maddenin vücuttaki dağılımı görüntüleniyor ve teşhis konulup, tedavi planlaması yapılıyor. Sintigrafide radyoaktif maddenin dozu hayati önemde. Çünkü yüksek doz kansere neden olabiliyor. Doğru dozda radyoaktif madde kullanılarak teşhisler konulabiliyor.

YENİDOĞAN SKANDALI GİBİ

Sintigrafi, hastanelerde nükleer tıp merkezlerinde uygulanıyor. Sağlık hizmetlerinin özelleştirilmesi nedeniyle pek çok devlet hastanesinde nükleer tıp merkezleri için özel şirketlerden hizmet alımı yapılıyor. Yani devlet gerekli sintigrafi cihazlarını almıyor, bunun personelini istihdam etmiyor, özel şirketin cihazlarını ve personelini kullanıp yüzlerce milyon lira ödüyor. Sağlık Uygulamaları Tebliği (SUT) kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan (SGK) para aktarılıp birileri zengin ediliyor. Yani bebeklerin para için öldürüldüğü Yenidoğan Skandalı’nda Türkiye’nin tanık olduğu sistem işliyor.

Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde de 2020 yılından beri MNT Sağlık Hizmetleri ve Ticaret A.Ş.’den nükleer tıp hizmeti alınıyor. Bu şirket Türkiye’deki 26 ilde 50 nükleer tıp, 10 radyasyon onkolojisi, 3 onkoloji merkezinde cihazları ve personeliyle hizmet veriyor. Bu nükleer tıp merkezlerinin pek çoğu devlet hastanelerinde.

Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin Nükleer Tıp Merkezi, 16 Ekim 2023 tarihine kadar Menteşe Devlet Hastanesi’nin bahçesindeki prefabrik tesisteydi. Burada tek cihaz ve çok sayıda hekim vardı. Doktorlar haftada bir gün geliyordu, az sayıda hastanın sonucuyla ilgileniyorlardı.

Nükleer Tıp Merkezi, Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne taşındıktan sonra MNT Sağlık Hizmetleri ve Ticaret A.Ş.’nin cihazlarıyla açılışı yapıldı.

DOKTORLAR FARK ETTİ

Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde Radyasyon Onkoloji uzmanı Doç. Dr. Osman Kupik, Prof. Dr. Mustafa Yılmaz ve Dr. Öğretim Üyesi Ozan Kandemir, tam zamanlı olarak Nükleer Tıp Merkezi’nde görev almaya başladı. Artık çok daha fazla sayıda hastanın sintigrafi sonuçlarına bakıyorlardı. Büyük skandalı fark ettiler.

Doktorlar, Nükleer Tıp Merkezi’ndeki teknisyenlerin tiroid sintigrafisi çekilen hastalara maksimum dozun çok üzerinde radyoaktif madde enjekte ettiğini belirledi. Doktorlar 2 Ocak 2024 tarihinde düzenledikleri tutanağa şöyle yazdı: “Nükleer Tıp Kliniği’nde tiroid sintigrafisi çekilen hastalara nükleer tıp kılavuzlarında belirtilen maksimum radyoaktif madde dozunun üzerinde enjeksiyon yapıldığı tespit edilmiştir. Teknisyenler tarafından çekim kâğıtlarına yazılan dozlar ise maksimum 5 mCi’dir ve bizler de tetkik sonuç raporlarında verilen radyoaktivite dozunu bu şekilde belirtmekteyiz. Ancak tiroid uptake değerlerinin abartılı yüksek çıkması üzerine bir süredir yaptığımız araştırmalar ve hesaplamalar sonucunda bunun sebebi; verilen radyasyon dozu ile tarafımıza (hasta anamnez kâğıdında yazılan) bildirilen radyasyon dozu arasında önemli farklılıklar olmasıdır. Birim hekimlerine yıllardır yanlış/yalan beyanda bulunulmuştur.”

Doktorların tespitine göre; tiroid sintigrafisi için hastalara 5 mCi radyoaktif madde verilmesi gerekirken bundan çok fazla radyoaktif madde verildi.

‘İŞTEN ERKEN ÇIKMAK İÇİN’

Test yapılan kişilerin sağlığını tehdit edecek boyutta radyoaktif madde verildiğini ve bunun kendilerinden gizlendiğini anlatan üç doktor, tutanakta bunun nedenini araştırdıklarını anlattı. Teknikerlerle görüştüklerini anlatan doktorlar şöyle devam etti:

“Birim hekimleri ve teknikerler arasında yapılan görüşmede teknikerler bu durumu itiraf etmiştir. Bu olayın ne zaman ve nasıl başladığını sorduğumuzda işe başladıklarında mevcut teknikerler tarafından kendilerine böyle öğretildiğini ve bunun doktorlardan saklanması gerektiği bilgisi verildiğini belirtmişlerdir. Bu durumun gerekçesi olarak tiroid sintigrafisi çekimlerinin daha kısa sürmesi ve çalışma süresinin daha kısa sürmesi amacıyla yaptıklarını söylemişlerdir.”

Yani teknikerler, işi öğrendikleri teknikerlerin sistemi böyle anlattığını ifade etmişti. Yüksek dozda radyasyon verdiklerini ve bunun insan sağlığına ölümcül etkilerini bilmediklerini öne sürmüşlerdi.

‘5 SENEDE BİNLERCE KİŞİYE YAPTILAR’

Doktorlar bu skandalın sonuçları konuşunda tutanakta şöyle yazdı:

“Ne yazık ki bu durum hasta raporlarında yanlışlıklara sebep olmuş olabilir. Binlerce hasta etkilenmiş olabilir. Ayrıca hastalara kılavuzlarda belirtilen üst sınırdan fazla radyasyon dozu verilmesinin uzun dönemde nasıl sağlık sonuçları doğuracağı net değildir. Yıllar sonra gelişebilecek tiroid fonksiyon bozukluğu veya radyasyon ilişkili kanser gelişme olasılığını bilmemekteyiz. Araştırılması gerekir. Tekniker beyanları bu uygulamanın en az beş senedir olduğu yönündedir.”

Radyasyon onkolojisi alanında uzman 3 doktor, çalıştıkları Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin Nükleer Tıp Merkezi’ndeki teknikerlerin 5 yıldır binlerce hastaya aşırı doz radyoaktif madde verdiğini anlattıktan sonra şirketten şikayetçi oldu:

“Bu uygulamada bulunan tüm personellerden şikâyetçi olduğumuzu belirtmek isteriz. Hizmet alımı firmasına şartname hükümlerini ve radyasyon güvenliğini ihlal sebebiyle yaptırımda bulunulmasını talep etmekteyiz.”

MÜFETTİŞ İDDİALARI DOĞRULADI AMA…

Bu tutanaktan 22 gün sonra 24 Ocak 2024’te Sağlık Bakanlığı Teftiş Kurulu soruşturma başlattı. Ne hikmetse 9 ay boyunca bitmeyen bu incelemenin sonunda müfettiş raporu doktorların tespitlerini doğruladı:

Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nükleer Tıp Merkezi’nde tiroid sintigrafisi çekilen hastalara önerilen dozların oldukça üzerinde dozlarda radyoaktif madde verildiği tespit edilmiştir.”

Ne beklersiniz?

Müfettiş, raporunun devamında 5 yıldır binlerce kişiyi kanser edecek dozda radyoaktif madde veren kişilerin, sorumluların yargılanmasını istemiştir değil mi?

Değil…

Sağlık Bakanlığı’nın müfettişinin raporunda şöyle denildi:

“Adli yönden: Konu ile ilgili olarak adli yönden herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.”

Yani; 5 yıldır binlerce insana kanser edecek boyutta radyoaktif madde verilmiş ama bunun sorumlularının yargılanmasına gerek yokmuş.

Acaba niye?

Sağlık Bakanlığı içinde kol kırılsın yen içinde kalsın diye olabilir mi?

Skandal yargıya intikal ederse kamuoyunun haberi olur, Sağlık Bakanı kötü duruma düşer’ kaygısıyla dosyayı kapatmak istemiş olabilirler mi?

Bilmiyoruz.

Haber: Timur Soykan